Καταγγελία για την ονομασία "Κουκάκι" σε δημοτικά έγγραφα

Υπόθεση 208

Υποβολή: 28.5.2013

Διαβίβαση 21/2013 προς Τμήμα Δημοτικού Ιστορικού Αρχείου: 3.6.2013

Απάντηση: 5.9.2013

Σύμφωνα με την απάντηση του Τμήματος Δημοτικού Ιστορικού Αρχείου, δεν βρέθηκαν στοιχεία που να δικαιολογούν την ετυμολογική προέλευση της εν λόγω ονομασίας ("Κουκάκι", ως ουδέτερο υποκοριστικό του οσπρίου "κουκί" ή "Κουκάκη" προς τιμή του ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 Μηχαήλ Κουκάκη, όπως αναφέρει ο καταγγέλλων.)

Στην Α' Επίσημη διαίρεση των Αθηνών, όπως αυτή αποτυπώνεται στον χάρτη των Αθηνών του Αθαν. Γεωργιάδη το 1908 ("Πίναξ Αθηνών", δημοσιευμένος στο βιβλίο του Ελ. Σκιαδά "Οι συνοικίες των Αθηνών. Η πρώτη επίσημη διαίρεση (1908)", σ.130), η ευρύτερη συνοικία φέρει την ονομασία "Φιλοπάππου". Επομένως, κατά το έγγραφο του Τμήματος Δημοτικού Ιστορικού Αρχείου, επισήμως η ονομασία "Κουκάκη" (ή Κουκάκι) προήλθε μετά την πρώτη δεκαετία του 20ου αι.

Στην υπ' αρ. 705/26-05-1943 Πράξη του Δημοτικού Συμβουλίου και με θέμα "Περί εγκρίσεως υπαρχόντων ονομάτων των οδών & πλατειών της πόλης" περιλαμβένται η ονομασία της πλατείας Κουκάκη (και όχι Κουκάκι), χωρίς επιπλέον στοιχεία. "Αν δεχτούμε ότι η συνοικία πήρε την ονομασία της από την εν λόγω πλατεία, τότε η ανωτέρω ΠΔΣ μπορεί να θεωρηθεί στοιχείο τεκμηρίωσης, τουλάχιστον ως προς την ορθογραφία", αναφέρει το Τμήμα Δημοτικού Ιστορικού Αρχείου. Η υπηρεσία επισημαίνει επίσης ότι στον χάρτη των Αθηνών του 1950 (συντάκτης: Κ.Μπίρης, Δ/ντης Σχεδίου Πόλεως Δήμου Αθηναίων, Κλ. 1:10.000, Λιθογραφείο Β. Παπαχρυσάνθου) αναγράφεται η ονομασία "Κουκάκη".

Τα ανωτέρω συνηγορούν στο ότι η ονομασία αφορά φυσικό πρόσωπο (ο Κουκάκης, του Κουκάκη, στου Κουκάκη) και όχι υποκοριστικό ουδέτερου ουσιαστικού. Στην έκδοση "Οδωνυμικά. Η σημασία των ονομάτωνξ των οδών της Αθήνας", των Μάρω Βουγιούκα και Βασίλη Μεγαρίδη (Εκδ. Δήμος Αθηναίων, Πολιτισμικός Οργανισμός, Γ' έκδοση, Αθήνα 1997, τόμος Γ, σ. 360), αναφέρεται πως η ονομασία προέρχεται από τον πρώτο οικιστή της περιοχής, εργοστασιάρχη σιδερένιων κρεβατιών Γεώργιο Κουκάκη. Το σπίτι του βρισκόταν στην ανατολική γωνία των κατόπιν οδών Δημητρακοπούλου και Γεωργάκη Ολυμπίου. Το ίδιο υποστηρίζετια και σε μεταγενέστερη έκδοση των συγγραφέων (Μάρω Βουγιούκα - Βασίλης Μεγαρίδης, "Κουκάκι, Φιλοπάππου, Γαργαρέττα",εκδ. Φιλιππότη, Αθήνα 2006, σ.11).

Το Τμήμα απέστειλε στον καταγγέλλοντα φωτοαντίγραφα των σχετικώνη βιβλιογραφικών αναφορών για πληρέστερη ενημέρωσή του.

Η διόρθωση (Κουκάκη αντί Κουκάκι) των σχετικών αναφορών δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Τμήματος και για τον λόγο αυτό, το έγγραφο κοινοποιείται αρμοδίως και στην Δ/νση Σχεδίου Πόλεως & Δόμησης, Τμήμα Πολεοδομικών Εφαρμογών & Απαλλοτριώσεων.